RSS

Linux

Терминал гэдэг нь линукс системд тушаалын мөрнөөс удирдаж, системийг удирдах, тохируулах, програмыг ажиллуулдаг өргөн хэрэглэгддэг хэрэгслэл юм. Терминал нь тархац бүрт харилцан адилгүй цэсэнд байх ба Үбүнтү линуксын хувьд Applications -> Accessories -> Terminal гэж нээдэг. Мөн Alt+F2 товчийг дараад Run цонхонд үйлдлийг хийж мөн болдог.

Тушаалын мөр буюу Terminal дээр хэрхэн тушаалыг зөв өгөх талаар доор дурьдах болно.

Доорх тушаалууд нь Ubuntu систем дээр тулгуурлан бичигдсэн байх ба дийлэнх Linux системүүд, тэр дундаа Debian суурьтай системүүдэд тохирно.

Тушаалыг зөв өгөх заавар

Доор дурьдсан тушаалууд нь тайлбартайгаа байх ба Загвар : гэсний ард талд тухайн тушаалыг хэрхэн бичих загварыг өгнө. Загвар дотор [ ба ] хашилтаар хашсан хэсгийг заавал бичих шаардлагагүй тохиргооны тушаалуудыг бичсэн болно.
sudo

Нэр :

* sudo – Системд root буюу Супер эрхээр хандах

Загвар :

* sudo [тушаал]

Тайлбар :

* Ихэнх Linux системүүд системийн аюулгүй байдлыг хангах үүднээс хандах хязгаараараа ялгаатай хоёр хэрэглэгчийг үүсгэсэн байдаг.
o root – эрхтэй хэрэглэгч нь системийн зайлшгүй тогтцоос бусад файлтай “Супер” эрхээр хандана. Үүнд файл болон хавтасыг чөлөөтэй үүсгэх, устгах, засварлах зэрэг орох юм. Энэ эрхийг авахын тулд танд root эрхтэй нууц үг буюу Password хэрэгтэй болох юм. Хэрвээ та системийн эзэн бол нэвтрэх нууц үг чинь root эрхтэй байна. Хэрвээ та системийн эзэн биш бол системийн эзнээс зөвршөөрөл авах нь зайлшгүй юм.
o – эрхтэй хэрэглэгч нь root эрхтэй хэрэглэгчийн хязгаарласан орчинд ажиллаж чадах ба хязгааралт тавьсан файл болон хавтаснуудаас бусадыг нь чөлөөтэй үүсгэж, устгаж, засварлаж чадах юм. Харин хязгаарласан хэсэгт тухайн хязгаарлалтын шугамаас хэтрэх үед танаас root эрхийн нууц үг асуух юм. Шинээр суулгасан систем дээр ихэнх системийн файл болон хавтаснууд нь автоматаар хязгаарлагдсан байдаг. Үүнийг root эрхтэй хэрэглэгч хүссэнээрээ тохируулж болох ба ямар хэрэглэгчид ямар эрх өгөх гэж байгаагаа тохируулж болно. Үүнд нь Бүрэн, Зөвхөн унших, Зөвхөн хуулах, Зөвхөн харах, Нуух зэрэг тохиргоонууд орох юм.

Зарим нэг тушаалууд нь системд халтай байж болох тул түүнийг зайлшгүй root эрхээр тушаах хэрэг гардаг нь санаандгүй болон санаатай эрсдлээс болгоомжилж буй зөв арга хэмжээ юм. Иймээс зайлшгүй гэсэн тушаал болгоны өмнө та sudo гэж бичсэнээр root эртэйгээр тушаах боломжтой юм. Энэ үед танаас root эрхийн нууц үг асуух ба өөр хязгааралтын асуудал гарахгүй юм.
su

Нэр :

* su – Тушаалын горимыг бүрэн бүрэн эрхтэй хэрэглэгчийн гормд шилжүүлэх

Загвар :

* su [тохиргоо] [хэрэглэгчийн нэр]

Тохиргоо

*
o -h болон –help тушаалын талаарх зааврыг авна

Тайлбар :

* sudo тушаал нь цорын ганц удаа бүрэн хэрэглэгчийн эрхээр хандах тушаал өгдөг бол sudo su тушаалаар ажиллах горимыг ямагт бүрэн эрхтэй хэрэглэгчийнх болгож болдогоороо онцлог юм.

apt-get

Нэр :

* apt-get – APT шинэчлэлүүдийг удирдах

Загвар :

* apt-get [тушаал]

Тушаал :

*
o -h тушаалын талаарх зааврыг авах
o update систем дахь програмуудын зайлшгүй нэмэгдлүүдийг татаж авах
o install тодорхойлогдсон шинэчлэл болон програмыг суулгах
o upgrade системийн зайлшгүй нэмэгдлүүдийг татаж авах
o dist-upgrade системийг шинэчлэхэд зайлшгүй нэмэгдлүүдийг татаж авах

rm

Нэр :

* rm – файл болон хоосон хавтсыг устгах

Загвар :

* rm

mv

Нэр :

* mv – файлыг зөөх

Загвар :

* rm
* rm -t

cp

Нэр :

* cp – файлыг нөөцлөөд зөөх

Загвар :

* cp
* cp -t

eject

Нэр :

* eject – зөөврийн санах ойг салгах

Загвар :

* eject [нэр]

shutdown

Нэр :

* shutdown – системийг ачааллыг зохичуулах

Загвар :

* shutdown [тохиргоо] цаг

Тохиргоо

*
o -h шууд унтраах

Цаг

*
o ЦЦ:ММ цаг заах
o now яг одоо тушаалыг биелүүлэх

man

Нэр :

* man – тушаалын талаарх дэлгэрэнгүй мэдээлэл авах

Загвар :

* man

Тайлбар :

* тушаалын дэлгэрэнгүй мэдээллийг авах ба дуусгахыг хүсвэл End дарж төгсгөлд нь очоод q товч дарахад man тушаал дуусгавар болно.

lshw

Нэр :

* lshw – тооцоолуурынхаа техник талын дэлгэрэнгүй үзүүлэлтүүдийг харуулах

Загвар :

* lshw

Линуксийн тухай эндээс

 

54 responses to “Linux

  1. annuals in ann arbor

    May 3, 2013 at 3:32 am

    Spot on with this write-up, I seriously believe this site
    needs far more attention. I’ll probably be returning to read through more, thanks for the advice!

     
  2. quiersoro

    August 23, 2012 at 8:43 pm

    Купил жене http://navapabtioswearprac.hotbox.ru/index.html – Apple . Довольна как слон ))

     
  3. erdene

    April 5, 2012 at 8:33 pm

    putty geer pass root tusgaarlah pass rootee tusgaarlaj ugsnuu yaj butsaaj awah arga medeh hvn bnuu eswel puttygiin bvgdiin mongoloorn medeh hvn bnuu yaraltai zalga 99644040

     
  4. otgoo

    September 28, 2011 at 4:23 pm

    ubuntu server edition dr ajillaj bgaamaa tgd user environment bolon shelliin command gj tusdaa bhiin tailbar bnuu tuslaach

     
  5. Mr.Pinakio

    September 23, 2009 at 3:19 pm

    hi Ubuntu suulgax gej baigaa xvmvvst handaj xelhed TimeZone oo sain zaaj ugurei tegvel mgl server ees update ee hurdan tatan sht/ Mongold baigaa server ees tatan gesen ug l de🙂 /

     
  6. bokhoo

    June 14, 2009 at 11:58 am

    хичээе😀

     
  7. monster

    June 12, 2009 at 2:34 pm

    tehuu bohoo?🙂

     
  8. monster

    June 11, 2009 at 1:12 pm

    hi linux n talaar (comandiin talaar) mongoloor medeelel bval olj ogch tuslaach

     
  9. Melug

    June 8, 2009 at 4:33 pm

    Энд асуудлууд бичигдэхгүй байгаа нь хүмүүс өөрсдөө сурч шийдэх хүсэлтэйгээс үү? Тэгж байж л учрыг нь олно доо. хаха

     
  10. bokhoo

    April 13, 2009 at 10:03 am

    boljdee boloo sh de😛

     
  11. bt

    April 11, 2009 at 7:48 pm

    Hi.
    Bi dunguj saya asuudlaa shiidyyleed neg amisgaa avaad suuj bna.
    Adsolux-iin Dulmandakh gej ah yanzalj ugluu, yneheer gaihaltai bishreed suuj bna.
    Dulmandakh geheer IT chigleliin, sonirhdog hymyys bygd andahgyi bh gej bodoj bna…

    http://www.dulmandakh.com

    yamar ch bsan nadtai adil asuudal hyn tulgarval zasaj boldiin bna, bas yaaj yanzalsaniig ni erunhiid ni bichvel tustai boluu gej bodloo.
    Tegehdee bi bas uchiriig ni tiim sain uhaj oilgoogyi bolhoor, yamarch bsan yanzalz bolno gej heleh gesiin:-)

    Asahgyi, tegeed garch bsan aldaa:

    exec of init (/sbin/init) failed!!!: No such file or directory
    Kernel panic – not syncing: Attempted to kill init!

    Yyniig uur adilhan PC-ees etc, lib havtsuudiig ter chigeer ni huulaad ajilluulchlaa…

    Dulmandakh ahd yneeheer ih bayarlalaa…

     
  12. bt

    April 9, 2009 at 5:25 pm

    byh core nertei file-aa ustgachihsan bololtoi, zuv yy?

    ‘xargs’ gedeg ni yaadag command ve?

    core file yamar yyregtei boloh, sereej boloh uu?
    Tuslaarai.

     
  13. bt

    April 9, 2009 at 5:05 pm

    Nuhduu tuslaarai…
    find command dangaaraa ajillahgyi bolhoor ni netees haij bgaad neg command olood anzaaralgyi bicheed l turshdag zangaaraa yztel byh yum bolhoo baichlaa….
    yamarch command avahgyi, dandaa:

    bash: /bin/date: No such file of directory

    …g.m aldaa uguud, yamarch programm neegdehgyi, syljeend orohgyi hernee uur PC-ees ping yavaj bna.
    Untraachuul dahiad asahgyi boluu gej bodood bna. yaahve? tuslaarai…. mash chuhal server bga yumaa. Minii bichsen command:

    find / -cron core | xargs /bin/rm -f

    ehleed cron gej uuriin hiisen file-aa haisan yumaa….
    find /cron ….g.m yzeed olohgyi bsan yumaa.
    Bi yadaj “rm” gesen bgag ni harahgyi eostoi teneg yumaa.
    OS:
    Red Hat Enterprise Linux 5.0

    Edeeree oroldvol evdhiin sondoon gej ynen yumaa!!!
    ;-/

     
  14. Tulga

    April 3, 2009 at 11:15 pm

     
  15. aania

    April 2, 2009 at 5:29 pm

    надад хариулах хүн байна уу? Ядаж харчих хичээл эдрийн УРЛ байна уу?

     
  16. Tulga

    April 1, 2009 at 10:49 pm

    Bolohiin huwid ch bolno l doo. Gehdee mani met arai l huchrehgui baih, yalanguya yahoo-g. Yahoo chin bugd ym n javascript deer bichigdsen bolohoor shell deer teriig ajilluulah inerpreted baihgui, yahaw uchriig n olloo gehed cookie-g n file-d hadgalna, huselt yawuulahdaa hamt ilgeene geed l zunduu yum bolno baih. Harin “lynx” gej shell deer ajilladag browser baidiim bnlee, teruugeer yahoo-gees busad site ruu orj bolno baih hehe.

     
  17. bokhoo

    April 1, 2009 at 6:52 pm

    yahoo-g medq yum. local bol 2 IP-nii hooorond file shidej bolno. neteer sudlah l heregtei bh da😀

     
  18. batj

    April 1, 2009 at 6:01 pm

    hi.
    shell commandaar deerees saitruu orj boldog gej halit sonsson yum. Ynen bol neg jishee zaaj uguuch.
    Jishee ni yahoo hayagaaraa orood file attach hiihiig. bolomjtoi yu?

     
  19. bt

    March 30, 2009 at 9:58 am

    deegi_01 mash ih bayarlalaa. yag minii haigaad bsan command bna. hoeulaa adilhan boloj bna. tnks…

     
  20. aania

    March 28, 2009 at 5:31 pm

    qmail-н талаар мэдээ тавьж туслаач сайтных тут болохгүй байна. Ер нь линукс дээр майл сервер яаж суудгадаг ажилдаг зарчим эдрийн талаар мэдэх хүн байвал туслаач

     
  21. deegi_01

    March 28, 2009 at 2:34 pm

    du -k *01.dat | awk ‘{size=size+$1} END {print size}’

     
  22. deegi_01

    March 28, 2009 at 2:22 pm

    du -c *01.dat | grep total | sed -re ‘s/total//g’
    Энэ команд болох уу. Болохгүй бол хэлээрэй.

     
  23. bt

    March 27, 2009 at 4:07 pm

    $ du -c *01.dat
    24 A01.dat
    24 B01.dat
    24 C01.dat
    24 D01.dat
    24 E01.dat
    192 F01.dat
    192 G01.dat
    504 total

    Endees ZUVHUN niit hemjeeg ni doorh baidlaar hevlej harmaar bna…
    yaaj harhuu?

    $ “command” *01.dat
    504

     
  24. Tsolmon

    March 20, 2009 at 10:12 am

    sender – т
    https://shipit.ubuntu.com/
    энэ хаягаар ороод ubuntu гийн сүүлчийн хувилбарыг үнэгүй авах боломжтой хамгийн гол нь гэрийнхээ хаягыг л үнэн зөв бичиирэй анкет бөглөснөөс 4 – 6 долоо хоногийн дараа танай гэрт ирэх болноо . good luck

     
  25. bokhoo

    March 19, 2009 at 9:29 am

    Тэхх линуксийн олон коммандуудыг нэгтгээд тэрийгээ өөрийн гэсэн нэрээр нэрлээд комманд хэлбэрээр ашиглаж болно.

     
  26. bokhoo

    March 19, 2009 at 9:28 am

    free болхоор хаанаас л бол хаанаас олно доо нетеер хэсэх үү хэхэ би энэ тал дээр мэдээ тавъя sender!!!

     
  27. sender

    March 18, 2009 at 6:48 pm

    windows-n viruses bur zalhaad bainaa
    linux yaj suulgah uu
    bootiig ni haanas oloh ve
    bas linux-d ajilladag programuudiig

     
  28. bt

    March 17, 2009 at 6:07 pm

    hi all. yum asuuh gesen yumaa, linux-iin shell-iin, comanduudiin talaar delgerengyi, er ni shelliin mun talaar cron-toi holbogdoj ajiluulhad jamar yamar bolomjuud bdagiig medeh gesen yumaa, matirial bval maildeerei…
    linux er ni ih sonirholtoi yumaa. uuruu commaand yysgej boldog yum bna hehe

     
  29. Tulga

    January 16, 2009 at 9:08 pm

    for user-level
    https://help.ubuntu.com/

     
  30. nurka

    January 16, 2009 at 5:31 pm

    for linux begiiner
    http://linuxhomenetworking.com/

     
  31. Tulga

    November 22, 2008 at 11:18 am

    duu sonsdog script shuu!. amarok gesen duunii programm shaardana. gol n duugaa tataj awch hardandaa zai bolgood baihgui. uuruu shuud hailtaa hiigeed l yawuulna. tegeed hailtaasaa onowchtoi mun esehiig n delgets ruu hewlej haruulna. linux-n freedom-n joohon jishee n gewel bolno baih. mangar kife-tai ed baina shuu!!!
    #!/bin/bash
    function check_args() {
    if [ $# -eq 0 ]; then
    echo wrong argument, just type author and title
    exit 1
    fi
    }
    check_args $*
    getmsg=`echo “${*}” | sed -re ‘s/[^a-zA-Z]/_/g’`
    echo $getmsg
    curl http://www.mp3000.net/mp3_0/“${getmsg}” > tmpx.html
    links=`cat tmpx.html | sed -re ‘s/<a/\n<a/g’ | grep -E “^<a href=\”/download/mp3″ | sed -re ‘s/^[^\”]*\”([^\”]*)\”.*$/\1/g’`
    echo links are $links
    for link in $links; do
    echo -n ene link ruu usrehed zugeer uu? ${link} [y/n]
    read prompt
    if [ $prompt = ‘y’ ]; then
    mp3link=`curl http://www.mp3000.net$link | sed -re ‘s/<a/\n<a/g’ | sed -re ‘s/^[^\”]+\”([^\”]+)\”.*$/\1/g’ | grep -E ‘.mp3$’`
    echo -n ene mp3 duug sonsohod zugeer? link:”${mp3link}”.herwee link gesnii ard link baihgui bol n useg darna uu. [y/n]
    read prompt
    if [ $prompt = ‘y’ ]; then
    amarok $mp3link
    fi
    fi
    done

     
  32. bokhoo

    August 19, 2008 at 9:37 am

     
  33. odbaatar

    August 18, 2008 at 10:38 am

    монголын Ubunti хэрэглэгчдийн холбоо
    хаана байдаг юм бээ

     
  34. odbaatar

    August 18, 2008 at 9:44 am

    oo bas php apach server yaaj suulgah bee

     
  35. odbaatar

    August 18, 2008 at 9:43 am

    ubuntu 7.10 deer instaal yaaj hiih bee
    photoshop
    pagemaker
    autocad
    yaaj suulgah bee helj ogch tuslaach

     
  36. bokhoo

    May 15, 2008 at 2:17 pm

    Серверийн чинь IP бас нууг үг энэ тэр чинь байга бол болно о. Өмнө нь холбогдоход чинь тохиргоо хийгээд тухайн IP нь хадгалагдцан байсан бол дахин тохиргоог нь хийнэ. чиний IP хамаагүй байх аа гэж боджиино. Хэрэв сервер нь локал биш бол…

     
  37. bambagar

    May 14, 2008 at 1:40 pm

    bi saya unixiin surgaltand suusan yumaa. Tegeed tugstul nadad unix ruu dahiad huuchin ip address-r holbogdoh bolomjgui bolchloo. bi putty gedeg programaar holbogdoj baisan yum. dahiad terengruugaa orj davtah gesen chini ip address baidaggui. ip address haanaas olj boloh ve?

     
  38. bokhoo

    May 13, 2008 at 2:18 am

    Баярллаа Сайнааа… Ер нь алгоритм их чухал даа

     
  39. сайнаа

    May 12, 2008 at 7:52 pm

    Уучлаарай наадах чинь үйлдлийн систем программын хэл энэ тэрээ сайн ялгахгүй байна ш дээ тиймээс асуух юмаа ч сайн мэдэхгүй байгаа юм шиг байна. Ер нь бие дааж сурахад хэцүү тиймээс тодорхой чиглэлтэй байх хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол юм юмны араас явах юм бол үр дүн багатай байх болно. Чи эхлээд PC-гээ мэдээж багагүй судалж ойлгосон байх хэрэгтэй. Юуны өмнө Software, Hardware талаар ….Linux орчинд ажиллаж сурмаар байгаа бол IT парк дээр саяхан 14 хоногийн хугацаатай сургалт болоод байсан тэрнийг сайн судлахгүй юу.Бас монголын Ubunti хэрэглэгчдийн холбоо энэ тэрд элсэж болно ш дээ заа зааасссс. ӨӨ бас С хэлийг суръя гэвэл алгоритмыг ерөнхийдээ ойлгодог байх нь чухал. С-тэй холбоотой номнууд олж уншиж болно.Чи сонирхвол надаа нэг электрон ном байгаа email энэ тэрээр авахгүй юу. Амжилт чи чадах ёстой😉

     
  40. bokhoo

    March 31, 2008 at 12:53 am

    аан. Тийм байлгүй дээ хэхэ. Тэгээд юу асуух гэсэн юм асуу за.

     
  41. nomin

    March 29, 2008 at 1:43 am

    oo harin tiimee C helnees ehelj uzeh bhaa.

    jp gedeg ni programmiin hel bishee. Japan hel. Tiim bolohoor l omno jaahan sudlah sanaatai bgaa um.

     
  42. bokhoo

    March 27, 2008 at 9:45 am

    yamar hel gen ee. er ni jisheeg ni haraad turshig ni hamgiin sain surah arga shuu. jp gej buruu bichtsen yum uu esvel bi medku hel yum bolov uu? dahiad todruulga ogno uu ok tegeed ergeed hariulaya

     
  43. nomin

    March 27, 2008 at 5:51 am

    Uneniig helehed programmiin hel uzej eheleh geed l bgaa um daa. tegeed nom ene ter unshaad neg l bolj ogohgyi um aa. Tegeed jisheenuud ehnees turshij uzeh sanaatai. getel yamar programm deer kodoo oruulj horvuuleh turshih gedgiig medehgyi. neg japan nohor linux suulgaad bich gesen. Linux deer olon hel demjdeg gesen um l daa. Unendee programmiin hicheeliig 4 saraas jp hel deer uzeh um l daa. Gehdee omno ni neg jaahan ch gesen anhnii medegdehuuntei bolchih sanaatai. Nadad zovolgoo ogooch.

     
  44. nomin

    March 27, 2008 at 5:50 am

    Uneniig helehed programmiin hel uzej eheleh geed l bgaa um daa. tegeed nom ene ter unshaad neg l bolj ogohgyi um aa. Tegeed jisheenuud ehnees turshij uzeh sanaatai. getel yamar programm deer kodoo oruulj horvuuleh turshih gedgiig medehgyi. neg japan nohor linux suulgaad bich gesen. Linux deer olon hel demjdeg gesen um l daa. Unendee programmiin hicheeliig 4 saraas jp hel deer uzeh um l daa. Gehdee omno ni neg jaahan ch gesen anhnii medegdehuuntei bolchih sanaatai. Nadad zovolgoo ogooch

     
  45. bokhoo

    March 24, 2008 at 12:40 am

    yu gesen ug yum linux chini uildliin system sh dee. gehdee neg computer deer windows linux 2 – iig zereg suulgaj ajilluulj boloh uu gej asuuj bna gej oilgoloo zov uu ugui yu?. bolno gehdee chi songood songoson uildliin system chini l ajillana sh de

     
  46. nomin

    March 22, 2008 at 5:02 am

    Sain bna uu. Bi program 0 oos ehelne. Tegeed C heliig surah gej oroldoj bna. Windowsiin orchind linux iig suulgaj boloh uu.

     
  47. bokhoo

    December 4, 2007 at 6:55 am

    hi hi

     
  48. ochir

    November 27, 2007 at 2:19 pm

    hi

     
  49. bokhoo

    November 23, 2007 at 9:19 am

    хэ хэ яаж тайлбарлах вэ? асуух юм байвал асуугаарай чадлаараа хариулна зүгээр

     
  50. zoloo

    November 18, 2007 at 9:43 am

    hey nadaa ter unix lunix 2oo tailbarlaad uguuh PLS

     
  51. bokhoo

    June 27, 2007 at 9:55 am

    Тийм үү. хичээл материал их ховор байх юм. байвал энд тавиарай.

     
  52. Deegii

    June 27, 2007 at 7:38 am

    Teriig chin odoo l uzeh gej bn daa gej

     
  53. bokhoo

    May 5, 2007 at 5:47 am

    Баярллаа. Ямар нэмэлтүүд вэ? COMMENT BOMB1 : Гэнэ үү? хэхэ

     
  54. baaska

    May 5, 2007 at 5:30 am

    COMMENT BOMB1: ODOO UED OPEN SOURCE PROGRAMMUUD IH HEREGLEGDEH BOLSONTOI HOLBOGDOOD UNIX, LINUX TORLIIN UILDLIIN SYSTEM RUU CHIG HANDLAGA NAASHTAI BAIH SHIG. WINDOWS DEER UNIX-IIN SHELL-IIG AJILLUULAH BOL SYGWIN TOHIROMJTOI. UNIXTEI AJILLAHAD HUNDRELTEI ZUIL IH BOLOVCH SONIRHOLTOI ORGON BOLOMJTOI GEDEG NI MEDREGDEJ BAINA. SHUUD WINDOWS-EES SALNA GEDEG HETSUU BOLOHOOR UBUNTU-G ZEREG SUULGAJ UZLEE. NEMELTUUDIIG TATAH SHAARDLAGA IH GARCH BAINA.

     

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: